آخرین خبرها
خانه / سوغاتی / لرستان چه صنایع دستی و سوغاتی دارد

لرستان چه صنایع دستی و سوغاتی دارد

78b8b07b-1ac7-497b-9f8d-f04f6de075db

  • صنایع دستی هر منطقه‌ای نشانی از ذوق و هنر و همچنین سبک زندگی اهالی آن منطقه است که در برهه‌ای از زمان بر حسب نیاز پدید آمده است. صنایع دستی در استان لرستان را می‌توان به چند بخش با توجه به تولیدکنندگان آنها تقسیم کرد

 

 

 

لرستان یکی از استان‌های غربی ایران و مرکز آن شهر خرم‌آباد است. در این قسمت از مجموعه مقالات سوغات استان‌های ایران به سراغ استان زیبای لرستان رفته‌ایم. سوغات این استان مانند استان‌های دیگر شامل مواد خوراکی و صنایع دستی است. در ادامه با کجارو همراه باشید.

 

استان لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن را کوه‌های زاگرس پوشانده ‌است. طبق یافته‌های باستان‌شناسی، این منطقه یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های بشر است. به علاوه این استان سومین استان پرآب کشور است و ۱۲ درصد از آب‌های کشور را در اختیار دارد.

همه‌ی این عوامل دست به دست هم داده‌اند تا این استان به یک مقصد گردشگری محبوب برای مسافران داخلی و خارجی تبدیل شود. چراکه موقعیت جغرافیایی آن سبب شده که این استان، منطقه‌ای بسیار خوش‌ آب‌وهوا و چهارفصل برای علاقه‌مندان به طبیعت باشد. لرستان به خاطر کوه‌ها، آبشارها و جنگل‌های بلوطش شهرت دارد. علاوه بر جاذبه‌های طبیعی بی‌نظیر، این استان از نظر جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی نیز غنی است.

لرستان از شمال با استان‌های همدان و مرکزی، از شرق با استان اصفهان، از جنوب با خوزستان و از غرب با استان‌های کرمانشاه و ایلام همسایه است. همچنین، این استان از طریق باریکه‌ای در سمت جنوب شرقی دارای مرز بسیار کوتاهی با استان چهار محال و بختیاری است.

سوغات این استان نیز شامل مواد خوراکی از قبیل نان‌های محلی و محصولات کشاورزی و دامی و صنایع دستی است. در ادامه با چند مورد از سوغاتی‌های این استان آشنا می‌شویم. ابتدا به سراغ برخی صنایع دستی این استان می‌رویم.

صنایع دستی

صنایع دستی هر منطقه‌ای نشانی از ذوق و هنر و همچنین سبک زندگی اهالی آن منطقه است که در برهه‌ای از زمان بر حسب نیاز پدید آمده است. صنایع دستی در استان لرستان را می‌توان به چند بخش با توجه به تولیدکنندگان آنها تقسیم کرد: صنایع دستی ساخته شده توسط عشایر، مردم روستا و شهرنشینان. در این میان، صنایع دستی عشایر تنوع بیشتری دارد؛ به این علت که عشایر با توجه به نیازهای خود کالای مورد نظر را تهیه می‌کنند تا از این طریق کسب درآمد هم داشته باشند.

ورشوسازی

9a8a79d9-5068-4a90-9c59-dca0ce696631

 

ورشوسازی شاخص‌ترین صنایع دستی بروجرد است که با بیش از دو قرن رونق، نام این شهرستان را در داخل و خارج کشور مطرح کرده است.

ورشو فلزی است سفیدرنگ و نقره مانند که آلیاژ آن ۲۰ درصد نیکل، ۳۵ درصد روی و ۴۵ درصد مس است و به‌خوبی ذوب و به‌آسانی قالب‌گیری می‌شود. هنرمندان بروجردی با استفاده از فن چکش‌کاری و خم‌کاری که با دستگاه‌های ساده و نیروی بازوی هنرمند انجام می‌شود، آثاری فلزی از ورق‌های ورشو خلق می‌کنند و ظروف بسیاری نظیر سینی، دیس، بشقاب، قاشق و چنگال، سماور ذغالی، قوری، زیر سماوری، چای‌دان، قندان، استکان، گلاب‌پاش، آفتابه لگن، سرمه‌دان و … می‌سازند.

هنر ورشوسازی امروزه رونق چندانی ندارد و تنها شاید بتوان سماورهایی که با ورشو ساخته شده‌اند را دید.

جاجیم

46b5735f-3385-4c0d-977e-37a611e882e4

 

 

جاجیم‌بافی هنری حاصل کار زنان هنرمند عشایر است که در فصل تابستان و پاییز مشغول بافت آن می‌شوند. تمام مراحل این کار به جز چره یا همان قیچی کردن پشم گوسفندان، بر عهده‌ی زنان است. زنان نخ‌های پشمی را با استفاده از رنگ‌های طبیعی، رنگ‌آمیزی می‌کنند. روش بافت جاجیم به این شکل است که نوارهای باریک را می‌بافند و سپس آنها را در کنار هم می‌دوزند تا یک سطح مربعی‌شکل یا مستطیلی حاصل شود. برای بافت جاجیم، دار روی زمین قرار می‌گیرد و چله‌کشی نیز روی زمین انجام می‌شود. نقش‌های استفاده شده در جاجیم این منطقه شونه، دنو موشی، شیروز، گلی و هچه است.

گرچه امروزه دستبافته‌های سنتی جایگاه سابق را در منازل ایرانی ندارند اما هنوز هم افرادی پیدا می‌شوند که با تکه‌های کوچک جاجیم و گلیم خانه‌های خود را می‌آرایند و رنگ و بویی از گذشته را به خانه می‌آورند.

نمدمالی

2894ddec-d8b3-46da-97d3-4996f34a50df

 

نمد‌مالی یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی این استان است. در گذشته‌های نه چندان دور در اغلب شهرهای لرستان کارگاه‌های نمدمالی دایر بوده به گونه‌ای که در بروجرد و خرم‌آباد راسته بازارهایی به نمد‌مالی اختصاص داشته است.

رایج‌ترین محصولات نمدمالی عبارت‌اند از کلاه نمدی، تن‌پوش‌های نمدی و انواع زیراندازها با نقوش و اندازه‌های مختلف.

حصیر

b66b5ea4-56ff-487e-b05f-210c5b53181d

 

حصیربافی یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی بشر است. این صنعت در استان لرستان نیز رواج دارد. برای بافت این حصیرها که به آن‌ها بوریا هم می‌گویند، حصیر را مرطوب می‌کنند تا نرم شود و سپس به صورت تار و پود آن‌ها را به هم متصل می‌کنند تا به صورت یک سطح یکپارچه تبدیل شود. از این حصیرها معمولا به عنوان زیرانداز استفاده می‌کنند. برای تهیه‌ی انواع سبدها و ظروف نیز از حصیر استفاده می‌شود.

گیوه

815407f1-c812-4fdf-9b93-27704da45983

 

گیوه‌دوزی یکی دیگر از صنایع دستی استان لرستان است که در بسیاری از مناطق دیگر کشورمان نیز رواج دارد. این پاپوش سنتی به دلیل ساخته شدن از مواد طبیعی که در دسترس قرار داشته بسیار مقرون به صرفه و البته سبک و بادوام بوده است. امروزه نیز بسیاری از طراحان در تلاش هستند تا این هنر سنتی را با توجه به نیازهای زندگی امروزه تغییر دهند و محصولاتی بسازند که بتواند توجه جوانان را نیز به خود جلب کند.

نان و شیرینی‌های محلی و محصولات طبیعی خوراکی

بخش دیگری از سوغات این استان را مواد خوراکی تشکیل می‌دهند که در ادامه نمونه‌هایی از آنها را معرفی می‌کنیم.

عسل

2df75c04-c54a-480d-815e-35a65a6814af

 

یکی از لذیذترین نعمات الهی، عسل است که علاوه بر طعم بی‌نظیر، خواص دارویی و درمانی متعددی دارد. از این رو، این ماده‌ی طبیعی می‌تواند بهترین انتخاب به عنوان سوغات باشد. استان لرستان به دلیل داشتن طبیعت بکر، مراتع و جنگل‌های انبوه، بهترین منطقه برای پروش زنبور و تولید عسل است. عسل این منطقه بسیار باکیفیت است. این استان در حال حاضر رتبه‌ی هفتم کشور را در تولید عسل و رتبه‌ی نخست کشور را در مرغوبیت آن دارد. در شرایط مساعد تولید عسل این استان از مرز ۱۶۰۰ تن می‌گذرد.

روغن حیوانی

9089b933-961d-4de2-91c8-757d611b003a

 

شهرستان دلفان استان لرستان از دیرباز به داشتن روغن حیوانی مرغوب و معطر شناخته شده است و مسافران در سفر به این منطقه حتما این فرآورده‌ی دامی را به عنوان سوغات سفر تهیه می‌کنند.

وجود مراتع، چمنزارها، کوه‌های انباشته از پوشش جنگلی و گونه‌های گیاهی معطر باعث شده که روغن حیوانی تولید شده توسط عشایر و دامدارن این خطه بسیار مرغوب باشد. زنان سختکوش عشایر پس از جمع‌آوری شیر دام، از آن ماست تهیه می‌کنند. سپس ماست آماده شده را درون مشک می‌ریزند و با افزودن مقداری آب و نمک از آن دوغ و کره می‌گیرند. با آب کردن و جوشاندن این کره، روغنی خالص با عطری خاص به دست می‌آید که همان روغن حیوانی است.

روغن حیوانی که در زبان لکی به نام «روغن دان» معروف است و از شیر گاو و گوسفند تولید شده و به رنگ‌های زرد و سفید تولید می‌شود.

کاک

6dec1d64-db2c-4cef-a2c8-09d4d43ff613

 

کاک نام نوعی شیرینی است که در استان‌های مختلفی از جمله لرستان تهیه می‌شود. این شیرینی لذیذ در لرستان نیز با آرد، روغن حیوانی و زعفران تهیه و تزیین می شود و به دلیل کیفیت بالا و طعم دلپذیر و عدم استفاده از مواد افزودنی مضر و نگهدارنده، یکی از بهترین سوغاتی‌های این استان است.

شیرینی آردی

شیرینی آردی خرم آباد، شیرینی سنتی این شهر است و طعم بسیار دلنشینی دارد. این شیرینی به دلیل ماندگاری بالا گزینه‌ی مناسبی برای سوغاتی است. مواد اصلی تهیه‌ی آن شکر، آرد و روغن است. با افزودن طعم دهنده‌های مختلف انواع دیگری از این شیرینی تهیه می‌شود که عبارت است از شیرینی آردی گردوئی، شیرینی آردی نخودی و شیرینی آردی نارگیلی.

نان ساجی

a406ad9d-140a-4473-b57c-934545c5bb3e

 

نان ساجی نوعی نان پهن و نازک است که روی یک صفحه‌ی فلزی دایره به نام ساج پخته می‌شود. این نان انواع مختلفی از جمله نان تیری، نان تپ تپی، ته‌کِلِه‌ایی و فه‌تیره دارد. علاوه بر استان لرستان در استان‌های کردستان، کرمانشاه، خوزستان و فارس نیز این نان محلی تهیه می‌شود.

کلوچه‌ی بروجردی

393ef876-dee9-4177-a4d5-4d83d9494e8a

 

کلوچه‌ی بروجردی معروف به کلوچه قندی، یک شیرینی بسیار خوشمزه است که با آرد گندم، رنگ‌های طبیعی، مغز بادام و روغن حیوانی تهیه می‌شود. کلوچه قندی بروجرد کیفیت بالایی دارد و یکی از بهترین سوغاتی‌های خوراکی بروجرد است. در ایام نوروز در بسیاری از خانه‌های اهالی این منطقه با این شیرینی از مهمانان پذیرایی می‌شود.

سمنوی بروجرد

92b4a6b0-c3e4-4cbf-9928-e6309fcad9f1

 

 

سمنو از جوانه‌ی گندم تهیه می‌شود و یکی از عناصر اصلی سفره‌ی هفت سین نوروز ایرانی‌ها است. بروجردی‌ها در تهیه‌ی سمنو بسیار ماهر هستند و سمنوی تولیدی این شهر از کیفیت بالا و طعم و رنگ مطبوعی برخوردار است. معمولا با شروع اسفند بسیاری از خانواده‌ها اقدام به رویاندن جوانه‌های گندم می‌کنند و سپس در یکی دو هفته‌ی آخر سال سمنو می‌پزند. تهیه‌ی سمنو و فروش آن، یکی از مشاغل رایج در بروجرد در هفته‌های آخر سال است.

انواع حلوا

fe4a781e-71e0-49a7-8323-74e084fb156e

 

 

انواع و اقسام حلوا در شهرهای مختلف این استان تهیه می‌شوند و به عنوان سوغات به فروش می‌رسند. در تهیه‌ی این حلواها از مواد گوناگونی از جمله شیره‌ی انگور استفاده می‌شود. فروشگاه‌ها و کارگاه‌های ارده‌پزی متعددی در بروجرد وجود دارند که انواع حلوا و ارده از جمله ارده شیره، حلوا شکری، حلوا ارده، حلوا مغزی و… را عرضه می‌کنند.

 

 

 

 

درباره‌ admin

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*